X
تبلیغات
رایتل

موشکافی

بررسی عمیق‌تر هر چیزی که می‌شود!

پنج‌شنبه 10 فروردین 1396 ساعت 23:02

شیرینی قزوین : انحصاری که دیگر وجود ندارد تا ذهنی که نمی‌پذیرد او هم می‌تواند

نمی‌دانم شیرینی‌های قزوین را تا به حال خورده‌اید یا نه. اگر فامیل قزوینی دارید به احتمال زیاد این تجربه را داشته‌اید و اگر نه، حتا اگر از بهترین شیرینی‌فروشی‌های قزوین هم سوغاتی خریده باشید در بهترین حالت باز هم طعم عجیب شیرینی‌های قزوین را تجربه نکرده‌اید. دلیلش هم واضح است. یک شیرینی فروشی با سفارش محدود نیست و همه می‌خواهند به همه بفروشند و نتیجه می‌شود یک محصول متوسط. اما هر خانواده (به خصوص سنتی‌هایش) خودشان شیرینی می‌پزند و رسم و رسومات خاص خودشان را دارند و طعم آن شیرینی‌ها چیزی نیست که به راحتی بتوانید بچشید.


برای سال‌های متمادی انحصار پخت شیرینی در دست خانواده‌های قدیمی قزوینی بوده است. یعنی هر خانواده با سعی و خطا در طول سال‌ها فرمولی را به دست آورده تا به بهترین طعم ممکن دست پیدا کند و دستور پخت را به همراه آموزش، نسل به نسل انتقال داده. وقتی می‌گویم انحصار، به هیچ وجه شوخی نمی‌کنم. تا ۱۵ سال پیش اگر کسی می‌خواست شیرینی بپزد و قزوینی نبود به هیچ وجه نمی‌توانست دستور پخت آن را بفهمد. اگر هم می‌فهمید، چون کنار دست فرد با تجربه‌ای نمی‌توانست بنشیند (اجازه نداشت) نمی‌توانست همان طعم را به دست بیاورد. دستور پخت تنها در میان بانوان خانواده‌های قزوینی سینه به سینه انتقال پیدا کرده بود و هیچ خانواده‌ای هم دستور پختش را به بیرون درز نمی‌داد. دلیلش بسیار واضح بود. پخت شیرینی خوب مزیت رقابتی بود برای دختران خانواده. البته عوامل دیگری هم بودند ولی فکر می‌کنم مهم‌ترینشان همین بود.


حالا فرض کنید مادر من که علاقه زیادی به شیرینی پزی داشت، از هر کسی که می‌پرسید شیرینی‌هایتان را چطور می‌پزید با این پاسخ روبرو می‌شد که : «نمی‌تانیم بگیم.» (نمی‌تانیم بگیم همون نمی‌تونیم بگیم با لهجه شیرین قزوینی است که من خیلی دوستش دارم :) ) شاید اگر یک همسایه‌ مهربان(گویا معروف بوده به خانم قصابه!) نبود که به دلیل دوستی‌اش با مادرم دستور پخت شیرینی‌ها را به ما نمی‌داد، ما هم هیچ وقت نمی‌فهمیدیم که این شیرینی‌ها چطور درست می‌شوند. البته در نظر بگیرید که از اولین روزی که مادرم تلاش کرد که شیرینی بپزد تا وقتی که شیرینی‌هایش، طعم امروزی‌اش را پیدا کرد (که شاهکار است) حدود ۲۰ سال طول کشید. در طول این ۲۰ سال مادرم نکات ریزی را از افراد مختلفی می‌پرسید و خودش هم هیچ وقت از تجربه و تلاش کردن نترسید. سال‌های اول که من نبوده‌ام مثل این که شیرینی‌هایش چندان تعریفی نداشته و امروز هم که فقط برای دلخوشی و به مقدار خیلی کم می‌پزد در عرض کمتر از یک هفته معمولن تمام می‌شود.


حالا فکر کنم فضای انحصاری پخت شیرینی‌ را بهتر درک کنید. یک دانش کاملا تجربی که به سختی به بیرون از خانواده نشت می‌کرده. 


در چند سال گذشته، به خصوص از وقتی که تلگرام آمده( به نظرم نسل‌های قبلی زیاد با گوگل مانوس نیستند) دستور پخت این شیرینی‌ها همه جا پخش شده و در دسترس همه قرار دارد. حتا نکات ریزی که باید رعایت شود هم، همانطور که شنیده‌ام در خیلی از دستورها هست و این گاهی باعث خنده مادرم می‌شود وقتی که خاطراتش را به یاد می‌آورد. شاید اگر کسی امروز می‌خواست پختن این شیرینی‌ها را یاد بگیرد با تمرین و سعی و خطا که بگیریم کمتر از ۲ یا ۳ سال وقت نیاز داشت. این ۲ یا ۳ سال را هم به خاطر این می‌گویم که هر سال فقط یک بار پخت شیرینی در خانواده‌ها انجام می‌شود و اگر خیلی پی‌گیر باشد یک نفر می‌تواند همان تعداد تمرین را در مدت کوتاه‌تری انجام دهد.


نکته جالبی که وجود دارد این است که هنوز هم در مهمانی‌های عید می‌شنویم که خیلی‌ها از نبودن دستور پخت شیرینی خوب گله می‌کنند. فهمیدید یعنی چه؟ انحصار به کلی از بین رفته و اطلاعات در دسترس همه هست، اما هنوز هم خیلی از افراد هستند که فکر می‌کنند آن انحصارها وجود دارد و وقتی می‌شنوند که نه بابا این اطلاعات همه جا هست می‌گویند : «تو چقدر ساده‌ای.»


مشکل خیلی وقت‌ها از دنیای بیرون نیست. مشکل خیلی وقت‌ها از صاحبان انحصاری نیست که همه چیز را در دست خود گرفته‌اند. برعکس. خیلی وقت‌ها مشکل از خود ماست که وقتی دیوارها کنار رفته، سرمان را بلند نمی‌کنیم تا کنار رفتنشان را ببینیم. می‌ترسیم بهانه‌ای نداشته باشیم. 

نظرات (3)
+ معصومه شیخ مرادی http://asrin136.blogfa.com
این (نمی‌تانیم بگیم) رو کرمانشاهی ها هم میگن کلا بیشتر واوها رو در فعل ها تبدیل به الف می کنن. یعنی هر کسی رو هر جای جهان ببینی اینجوری حرف بزنه میتونی حدس بزنی کرمانشاهیه. تا حالا در مورد قزوینی ها این رو نشنیده بودم.
شیرینی قزوینی هم خوردم هم خونگی اش و هم غیرخونگی اش.
یه نکته ای فکر می کنم همیشه یه چیزهایی برای نگفتن هست همان فوت و فن کوزه گری شاید که حتی نمیشه تو شبکه های اجتماعی هم بیانش کرد البته شاید توی آشپزی همون تفاوت دست ها با هم باشه نمیدونم تجربه کردی یانه یه چیزی رو با یه دستورالعمل دو نفر درست می کنن مزه هاشون فرق می کنه.
دوشنبه 14 فروردین 1396 ساعت 17:22
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام معصومه جان. آره درست می‌گی مشکل از نوشتن اشتباهه من هست. اگه بخوام تلفظ درست قزوینیش رو بنویسم به فینگلیش میشه : Nametanim که فکر کنم اون فتحه روی نون تفاوت رو ایجاد کرده :) .

در مورد فوت کوزه‌گری هم قبول دارم و واقعن هم تفاوت ایجاد می‌کنه اما شاید این چیزی که ما می‌گیم فوت کوزه‌گری شاید با تمرین زیاد به دست اومده و به نظرم فوت کوزه‌گری هر کس متفاوته. مثلن همون نون برنجی کرمانشاهی که شما دارین و من هم خیلی دوستش دارم ممکنه طعم‌های متفاوتی داشته باشه اما همش دوست داشتنی باشه که تفاوتشون به خاطر فوت کوزه‌گری متفاوت باشه.

شاید فوت کوزه‌گری چیزی باشه که هر کس خودش باید بهش برسه چون چیزی از جنس هنر هست. من هم وقتی نوشتم اگر یکی چند سال کار کنه می‌تونه خوب شیرینی بپزه منظورم همین بود. دیگه جزئیات و کلیات همه جا هست و مونده فوت کوزه‌گریش که با تمرین به دست میاد.
+ محمدرضا زمانی http://mrzamani.com
خیلی خندیدم امین :)))

نه. نفحات نفت رو نخوندم. به نظرم تبادل کتاب به کتاب( هر چند جای شیرنی رو نمی‌گیره!،‌ ولی) هیجان انگیز به نظر میرسه.

فقط از این میترسم که من که با کتابهام رابطه عاطفی برقرار میکنم باید از کدومشون دل بکنم
شنبه 12 فروردین 1396 ساعت 04:01
امتیاز: 0 0
پاسخ:
منم دل کندن از این کتاب برام سخته
+ محمدرضا زمانی http://mrzamani.com
امین. من عاشق دیدن اتفاقات روزمره و ترجمه اونها به چیزهایی قابل فکر کردن هستم و از متنت هم خیلی خوشم آمد.
یکوقت فکر نکنی که چون تاحالا شیرنی قزوینی نخوردم و خیلی دوست دارم طعمش رو بچشم اینها رو گفتم. نه اینها نظر واقعی ام هستن
جمعه 11 فروردین 1396 ساعت 17:18
امتیاز: 0 0
پاسخ:
:)) مرسی محمدرضا جان. لطف داری.
ایشالا یه روز که شیرینی مونده بود میارم برات :دی یک وقت فکر نکنی برای تعریفت‌ بوده‌ها.

راستی تو کتاب نفحات نفت رو خوندی؟ چند وقته که تمومش کردم و به رسم یاور و فواد می‌خوام بفرستمش برای یک متممی دیگه، اگر نخوندی بفرستم برات به جای شیرینی :))
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک : عدم نمایش ایمیل بعد از درج
وب/وبلاگ :