X
تبلیغات
رایتل

موشکافی

بررسی عمیق‌تر هر چیزی که می‌شود!

چهارشنبه 11 اسفند 1395 ساعت 08:25

«این مردم چرا نمی‌فهمند!»

بعضی وقت‌ها از بس موضوع برای نوشتن نداری دستت به نوشتن نمی‌رود و گاهی هم از بس موضوعات در مغزت زیاد است نمی‌توانی از میانشان یکی را انتخاب کنی. یکی را از سر مصلحت خودساخته نمی‌توانی بنویسی اما خیلی جذاب است، یکی موضوع جذابی است اما تو نمی‌توانی خوب تعریفش کنی و یکی هم آنقدر بدیهی است و گفته‌اند که دیگر گفتنش کلیشه‌ای شده.

مدتی است که دارم کتاب تولد اسرائیل نوشته صادق زیباکلام را مطالعه می‌کنم. از نام کتاب پیداست که مجوز بی مجوز. صادق زیباکلام مدتی پیش بعد از سال‌ها به دنبال مجوز دویدن آخر سر خودش کتاب را به رایگان در کانال تلگرامش منتشر کرد. کتاب حدود 400 صفحه دارد و در 14 فصل نوشته شده و نثر زیبای آقای زیباکلام هم آدم را از اولین کلمه کتاب با خود همراه می‌کند و تا صفحه آخر می‌کشاند. 

با این که کتاب نوشته شده تا ما بفهمیم که کشور اسرائیل چگونه به وجود آمد، اما هرچه به پیش می‌روم و توضیحات را می‌خوانم می‌بینم که نمی‌توانم مثل گذشته به راحتی آن را توضیح دهم و یا در موردش قضاوت کنم. پیش از خواندن کتاب موضعم مشخص بود. یک زمانی که مثل هر ایرانی دیگر توی سرم تئوری توطئه فرو کرده بودند و از آن‌ها متنفر بودم و بعد از یک زمان هم دیدم دلیلی برای تنفر وجود ندارد و جدای از هر چیزی اصولا دیگر به آن فکر نمی‌کردم.

به این نتیجه رسیده‌ام که آدم‌ها هرچقدر کمتر بخوانند و مطلع‌تر شوند به همان میزان می‌توان حس تنفر و دشمنی بیشتری میان آن‌ها ایجاد کرد.

نمی‌دانیم تفاوتمان با اعراب چیست و تا به حال با یکی‌شان هم صحبت نکرده‌ایم اما معتقدیم که آن‌ها سوسمارخور و کثیف هستند و دشمن ما. نمی‌دانیم تفاوتمان با برادران افغانمان چیست اما در هرجا که می‌بینیمشان رفتار تحقیر آمیز نسبت به آن‌ها داریم. نمی‌دانیم یهودی‌ها تاریخشان چیست و چه از سر گذرانده‌اند اما فکر می‌کنیم که دنیا در دستشان است و تمامی مشکلاتمان از آن‌هاست. این تفاوت‌ها به روابط میان کشورها هم محدود نمی‌شود و هر شهری با شهر دیگر و هر منطقه‌ای از شهر با منطقه‌ای از شهر دیگر و هر دسته‌ای با هر دسته دیگر و هر شخصی با هر شخص دیگر این مشکل را دارد.

انتظار زیادی است که همه مطالعه داشته باشند چه برسد به این که نظریات مختلف را هم بخوانند. با خودمان شوخی نکنیم. انتظار زیادی هم هست که سیاستمداران به فکر منافع خودشان نباشند و در این میان عده زیادی را گمراه نکنند. انداختن تقصیر هم به گردن چیزی به اسم مردم از همه این‌ها احمقانه‌تر است. همان‌هایی که مشکلات را یک زمانی به گردن انگلیس و آمریکا می‌انداختند بعدها که روشن‌فکر شدند دیدند دیگر انگلیسی و آمریکایی نیست و در جستجوی یک جایگزین به مردم رسیدند. آخر دست گذاشتن روی ایراد مردم چه فایده‌ای دارد؟ بگذریم. به نظرم همین که بعد از سال‌ها یک استاد دانشگاهی پیدا می‌شود و از خودش سوال می‌کند که چرا اینطور فکر می‌کنیم و به دنبال جواب‌ها می‌رود و در حدی که می‌تواند کتابی می‌نویسد و به هر تلاشی آن را در اختیار افراد کنجکاوی مثل من قرار می‌دهد امیدوار کننده است. 

ما هم تا جایی که می‌توانیم باید همین کار را بکنیم. آدم‌های تاثیرگذار هم همین کار را کرده‌اند. اگر چیزی برایمان عجیب و مهم است به دنبال فهمیدنش برویم. از زوایای مختلف بررسی‌اش کنیم و در آخر نتایجمان را با کسانی که به موضوع علاقه دارند در میان بگذاریم. بیشتر از این نه از دستمان بر می‌آید نه معقول است. فرض کنید زیباکلام به این فکر می‌کرد که چطور به سرعت به همه بفهماند اسرائیل چیست و چگونه به وجود آمده و چقدر نظراتشان احمقانه و تابع تئوری‌های توطئه است. احتمالا به این نتیجه می‌رسید که کلی اغراق کند در نوشته‌اش تا دوست‌داشتنی شود و مثل رسانه‌های دولتی خودمان به زور آن‌ها را به خورد مردم بدهد. نتیجه نهایی را حتما می‌توانید حدس بزنید. تنفر از یک جای دیگر این سیستم بیرون می‌زند. چون مردم به همان میزان قبل بی اطلاع هستند و شما فقط جهتشان را عوض کرده‌اید. 

اما زیباکلام این کار را نمی‌کند. سوال‌هایش را از کلاس درس شروع می‌کند. بحث‌های داخل کلاس به بلوغ می‌رسند و سوال‌ها پخته‌تر می‌شود. مطالعات زیادی انجام می‌دهد و در نهایت یک مدلی را در ذهنش می‌پروراند. در آخر هم آن مدل را در قالب یک کتاب در اختیار ما می‌گذارد. ما چگونه ما شدیم، غرب چگونه غرب شد و ... . 


به نظرم هر کس باید یک مدلی برای خودش داشته باشد تا با آن یافته‌هایش را بهتر و مفیدتر با دیگران در میان بگذارد. حالا یکی مثل زیباکلام همانطور که گفتم کارهایش را انجام می‌دهد. یکی مثل سریع‌القلم کاملا علمی و با مخاطب محدودتر. یکی هم مثل معلم عزیزمان محمدرضا شعبانعلی با متمم و روزنوشته‌ها. فرض کنید همه این‌ها به خاطر نفهم بودن چیزی به اسم مردم نا امید می‌شدند و حاصل مطالعاتشان را برای خودشان نگه می‌داشتند یا می‌خواستند به زور به مخاطب عام بفهمانند. 

نظرات (6)
+ سجاد
سلام
پیشنهاد میکنم کتاب صلح پایدار نوشته نتانیاهو رو بخونی
تا متوجه بشی کسی که تا ارشد شیمی خونده بعدش رفته دکترای سیاست گرفته راست میگه یا دروغ.
چون اهل تحقیق هستی خوبه بخونی :دی
یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 01:28
امتیاز: 1 0
+ فواد انصاری http://foad-ansari.ir
نوشته ی بسیار خوبی بود امین جان من هم فایل صوتی در مورد اسراییل ازش گوش دادم و برام جالب بود. از زیبا کلام فقط چند مقاله پراکنده خوندم و پیگیر نوشته های این افراد در داخل ایران هستم.

دکتر رنانی
محمدرضا شعبانعلی (معلم عزیز)
دکتر سریع القلم
مصطفی ملکیان
پنج‌شنبه 12 اسفند 1395 ساعت 09:54
امتیاز: 0 0
پاسخ:
ممنون فواد عزیز.
از بین اساتید بالا با دکتر رنانی تازه آشنا شدم. برای جای تعجبه که چرا انقدر دیر با ایشون آشنا شدم. نوشته‌هاشون خیلی جالبه و من هم از طریق لینک‌هایی که توی وبلاگ یاور مشیرفر و آقای کشاورز بود فکر کنم اولین بار رفتم روی سایتشون.
به نظرم این که این افراد یادداشت‌هاشون رو توی فضای آنلاین منتشر می‌کنن خیلی ارزشمند هست و کاش افراد بیشتری هر روز این کار رو میکردن.
سلام

چقدر خوبه که جوونی مثل شما می بینم که انقدر متفکره. حس می کردم که دیگه لااقل ایران داره تهی میشه از جوونهایی که می اندیشند، می نویسند و کتاب می خونند.
چهارشنبه 11 اسفند 1395 ساعت 14:39
امتیاز: 1 0
+ سمان
این کتاب رو از کجا پیدا کنیم بخونیم؟
چهارشنبه 11 اسفند 1395 ساعت 13:22
امتیاز: 0 0
پاسخ:
کانال تلگرام ایشون. توی گوگل سرچ کنید پیدا میشه کانالشون و سایتشون.
+ امین آرامش http://aminaramesh.ir
چقدر خوب امین که تصمیم گرفتی بیشتر بنویسی توی وبلاگت.
این فواران ایده برای نوشتن رو حسابی درک میکنم.
یه مصاحبه داره زیباکلام با حسین دهباشی توی "خشت خام" تو آپارات. دیدیش؟
من واقعیت نگری و عملگرایی زیباکلام رو خیلی دوست دارم.
اگر برنامه "ابراهیم یزدی" رو هم توی همون سری خشت خام ندیدی. اونم ببین. اون دو خصیصه رو ایشون هم داره، خصوصا راجع به برخوردی که هاشمی باهاشون کرد و برخوردی که اونها در حمایت از هاشمی کردند...
چهارشنبه 11 اسفند 1395 ساعت 10:02
امتیاز: 0 0
پاسخ:
ممنون امین جان. امیدوارم تا آخر این دوره همینجوری فوران ایده داشته باشم میترسم یه روزی از بس ایده نباشه همینجوری کلمه‌ها رو پشت هم ردیف کنم :))

من هم به همین دلیل که زیباکلام خیلی واقعیت نگر بود و سوال‌های خوبی هم می‌پرسید جذبش شدم. خیلی می‌تونه پرسش‌های خوبی مطرح کنه و جواب‌های خوبی هم پیدا می‌کنه معمولن.
حتمن می‌بینم برنامه‌ای که گفتی رو. خیلی جالبه برام.
ممنون
+ یاور مشیرفر http://moshirfar.com
امین جان.

من هم این کتاب را به صورت صوتی تا جایی دنبال کرده ام. اما راستش را بخواهی با «مدل ذهنی» زیباکلام خیلی جذب نمی شوم، به خصوص وقتی که تز دکترایش و کتابهایش در طی این همه سال «همان» اندیشه ای هستند که بوده اند.

برای این که چه بخوانم، یک لیست بلند بالا در Goodreads ایجاد کرده ام که به تدریج می خوانمشان.

متشکرم.
چهارشنبه 11 اسفند 1395 ساعت 09:08
امتیاز: 0 0
پاسخ:
سلام یاور جان
این که اندیشه‌هاشون تغییر زیادی نمی‌کنه برای من هم کمی عجیبه. من کتاب‌های ایشون رو در حد یک آشنایی اولیه و یک مدل خیلی ابتدایی دوست دارم و می‌دونم برای فهم بهتر و پیدا کردن یک مدل کارآمدتر باید بیشتر مطالعه کنم.

ممنون که نظرت رو گفتی. این خیلی نکته مهمی هست که به اولین و ساده‌ترین مدلی که رسیدیم یادمون نره که باید بهبود ببخشیمش و کامل‌ترش کنیم.
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک : عدم نمایش ایمیل بعد از درج
وب/وبلاگ :